ปิดฉากมหากาพย์ 23 ปี! สั่งรื้อถอนอาคารรุกหาดหัวหิน ดีเดย์ 25 ก.ย. นี้ คืนพื้นที่สาธารณะให้ประชาชน

ภาพอาคารและร้านอาหารซีฟู้ดที่ปักเสาตอม่อคอนกรีตทอดยาวลึกเข้าไปในทะเลตลอดแนวถนนนเรศดำริห์ ชายหาดหัวหิน กำลังจะกลายเป็นประวัติศาสตร์ หลังเทศบาลนครหัวหิน สนธิกำลังร่วมกับฝ่ายปกครอง กอ.รมน. ตำรวจ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ลงพื้นที่ปิดประกาศคำสั่งทางปกครอง เพื่อเตรียมนำเครื่องจักรและผู้รับเหมาเข้ารื้อถอนอาคารที่บุกรุกที่สาธารณสมบัติของแผ่นดิน โดยดีเดย์เดินหน้ารื้อถอนอาคารรุกหาดหัวหิน 15 หลังแรก ในวันที่ 25 กันยายน 2569 นี้

ย้อนรอย 23 ปี: จากคดี พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร สู่คำพิพากษาศาลฎีกา

จุดเริ่มต้นของมหากาพย์ข้อพิพาทนี้ต้องย้อนไปไกลถึงปี 2546 เมื่อเทศบาลเมืองหัวหิน (ในขณะนั้น) ยื่นฟ้องผู้ก่อสร้างอาคารรุกพื้นที่ชายหาดตั้งแต่สะพานปลาถึงศาลเจ้าแม่ทับทิม รวมกว่า 52 ราย ตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522

กระบวนการทางกฎหมายต่อสู้อย่างยาวนานในชั้นศาล กระทั่งวันที่ 10 กันยายน 2557 ศาลฎีกามีคำพิพากษาถึงที่สุดให้รื้อถอนอาคาร พร้อมกำหนดโทษปรับตามกฎหมาย หลังจากนั้น หน่วยงานด้านความมั่นคง ฝ่ายปกครอง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้ลงพื้นที่ติดตามและเร่งรัดกระบวนการบังคับใช้กฎหมายอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้การจัดการพื้นที่สาธารณะของแผ่นดินเป็นไปตามคำพิพากษา

ยื้อข้ามศาล: จากศาลฎีกาสู่ศาลปกครองสูงสุด

ในจำนวนอาคารที่มีข้อพิพาททั้งหมด มีผู้ยินยอมรื้อถอนออกไปแล้ว 14 ราย แต่อีก 26 รายได้ใช้สิทธิต่อสู้ทางกฎหมาย โดยยื่นฟ้องต่อศาลปกครองเพื่อขอให้เพิกถอนคำสั่งห้ามใช้อาคารของเทศบาล ส่งผลให้ขั้นตอนการบังคับคดีต้องชะลอออกไปอีกหลายปี

กระทั่งล่าสุด ศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษายกฟ้อง โดยชี้ว่าคดีมีคำพิพากษาศาลฎีกาถึงที่สุดตั้งแต่ปี 2557 แล้ว ทำให้กระบวนการทางกฎหมายสิ้นสุดลงอย่างสมบูรณ์ เทศบาลนครหัวหินจึงได้แจ้งหนังสือให้เจ้าของอาคารดำเนินการรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปภายใน 30 วัน ทว่าจนครบกำหนดเวลา ยังไม่มีผู้ใดยื่นเรื่องหรือดำเนินการรื้อถอนด้วยตนเอง

100 เมตรที่ยื่นลงทะเล กับข้อเท็จจริงในคำสั่งรื้อถอนอาคารรุกหาดหัวหิน

ในการลงพื้นที่ปิดป้ายประกาศแจ้งเตือนล่วงหน้า 7 วัน เจ้าหน้าที่ได้นำประกาศคำสั่งทางปกครองไปปิดระบุรายละเอียดสิ่งปลูกสร้างแต่ละจุด โดยหนึ่งในนั้นพบว่าเป็นอาคารครึ่งตึกครึ่งไม้ 2 ชั้น ขนาดประมาณ 10 x 103 เมตร ซึ่งมีโครงสร้างยื่นยาวลึกออกไปในแนวน้ำทะเลกว่า 100 เมตร หรือเทียบเท่าความยาวของสนามฟุตบอล

ตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมา สิ่งปลูกสร้างริมถนนนเรศดำริห์ถูกใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ทั้งร้านอาหารและที่พัก แต่ในมิติด้านผังเมืองและสิ่งแวดล้อม สิ่งปลูกสร้างเหล่านี้ปิดกั้นแนวชายหาด บดบังทัศนียภาพ และส่งผลต่อสิทธิของประชาชนทั่วไปในการเข้าถึงพื้นที่สาธารณะริมทะเล

งบประมาณรัฐ กับการบังคับใช้ ม.43 พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร

เมื่อผู้ครอบครองอาคารไม่ดำเนินการรื้อถอนเองตามกรอบเวลา เทศบาลนครหัวหินจึงอาศัยอำนาจตามมาตรา 43 (2) แห่ง พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 จัดหาผู้รับจ้างเข้ามาดำเนินการรื้อถอนแทน โดยแบ่งการรับผิดชอบในกลุ่ม 26 หลังที่เหลือออกเป็น:

• อาคารในงบประมาณของเทศบาลนครหัวหิน: จำนวน 15 ราย (เริ่มรื้อถอน 25 ก.ย. 69)
• อาคารในงบประมาณของกรมเจ้าท่า: จำนวน 11 ราย

ทั้งนี้ ตามระเบียบกฎหมาย บรรดาวัสดุก่อสร้างและทรัพย์สินที่ถูกรื้อถอน เทศบาลจะจัดเก็บรักษาไว้ หากเจ้าของอาคารไม่มาติดต่อขอรับคืนหรือชดใช้ค่าใช้จ่ายในการรื้อถอนภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ได้รับแจ้ง ทรัพย์สินหรือเงินดังกล่าวจะตกเป็นของเทศบาลนครหัวหินทันที

ก้าวต่อไปของการจัดระเบียบหาดหัวหิน

การเริ่มรื้อถอนในวันที่ 25 กันยายนนี้ นับเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการบังคับใช้กฎหมายเพื่อคืนพื้นที่ชายหาดหัวหินสู่สาธารณะ แต่โจทย์สำคัญหลังจากนี้คือ การวางแผนแม่บทในการฟื้นฟูภูมิทัศน์และบริหารจัดการพื้นที่เลียบหาดตั้งแต่สะพานปลาถึงศาลเจ้าแม่ทับทิม เพื่อให้เกิดการใช้ประโยชน์ร่วมกันอย่างยั่งยืน ทั้งในมิติการท่องเที่ยวและคุณภาพชีวิตของชุมชนท้องถิ่นต่อไป.

อ่านความคืบหน้าล่าสุด: Part 2 เจ้าของอาคารยื่นหนังสือชะลอรื้อถอน อ้างคดีสิทธิ์ชุมชนเดิมค้างศาลอุทธรณ์